Partia paliła, młodzież walczyła

Posted in ■ aktualności by Maciejewski Kazimierz on 15 stycznia 2010

Federacja Młodzieży Walczącej była środowiskiem niepokornych, dumnych i wolnych młodych patriotów – powiedział szef „Solidarności” Janusz Śniadek na konferencji „Wojna o akta” poświęconej okupacji budynku KW PZPR w Gdańsku przez młodzież w styczniu 1990 r.

Przypomnijmy, że 28 stycznia 1990 r. po wiecu pod kościołem św. Brygidy grupa młodych ludzi, głównie członków FMW, wdarła się do wojewódzkiej siedziby znienawidzonej partii, aby zapobiec niszczeniu tajnych dokumentów przez komunistycznych działaczy. Manifestanci przez kilkanaście godzin okupowali budynek, dopóki nie zostali
z niego wyparci przez interweniujące na polecenie rządu Tadeusza Mazowieckiego milicyjne oddziały antyterrorystyczne i prewencji. Wcześniej członkom FMW udało się jednak zerwać czerwoną flagę z dachu KW
oraz ujawnić i powstrzymać proces niszczenia i palenia PZPR-owskich dokumentów.

Decyzja o niszczeniu akt zapadał wśród komunistów w pierwszej połowie stycznia 1990 r. – powiedział w otwierającym gdańską konferencję referacie specjalizujący się w dziejach polskiej transformacji dr hab. Antoni Dudek (Uniwersytet Jagielloński, IPN). Dodał, że pod koniec 1989 r. komunistyczna partia nie miała już pieniędzy na utrzymanie rozbudowanych struktur oraz aparatu partyjnego, wiedziała też, że wiatr historii zaczyna wiać z innej strony. Postawiła zatem na współpracę z „umiarkowaną” częścią solidarnościowej opozycji, występując przeciw „ekstremistom”, którzy takie porozumienie bojkotowali. Ową „ekstremą”, z którą walkę zapowiadał – jak podał Antoni Dudek – chociażby gen. Kiszczak w październiku 1989 r., było przede wszystkim właśnie pokolenie młodych ludzi, którzy pod koniec lat 80. wchodzili w dojrzałość, dokonywali swoich pierwszych wyborów politycznych i nie dopuszczali myśli o jakimkolwiek porozumieniu z komunistami.

Zdaniem doradcy IPN styczeń 1990 r. był bardzo symptomatycznym momentem, bowiem podjęcie decyzji o zniszczeniu własnego archiwum zawsze świadczy o tym, że dana instytucja jest świadoma swego nieuchronnego i rychłego końca.

Palenie akt stało się także punktem wyjścia do najciekawszej (i zarazem chyba najważniejszej)  polemiki, która miała miejsce podczas gdańskiej konferencji. Były działacz WZZ i „Solidarności” Krzysztof Wyszkowski oraz dr Sławomir Cenckiewicz zwrócili uwagę, że niszczenie dokumentów PZPR było na rękę nie tylko komunistom, ale i tej części strony solidarnościowej, która podjęła z nimi rozmowy i miała być ich beneficjentami. Historyk, który sam należał do FMW, przypomniał, że wielu osób z tej grupy samo w przeszłości było działaczami PZPR i w dokumentach tej partii mogły znajdować się informacje dla nich niewygodne. Wiedza wynikająca z partyjnych dokumentów mogłaby także „podkopywać wiarygodność” partnera, jakim dla części opozycji byli komuniści.

Zdaniem Cenckiewicza, gdyby w 1990 r. udało się ocalić całość akt PZPR, Polska wyglądałaby dziś inaczej.

Z kolei inny były działacz FMW Mariusz Roman podkreślił, że pochód na partyjny komitet w Gdańsku z 28 stycznia, który skończył się okupacją budynku, przyspieszyły wydarzenia z poprzedniego dnia, gdy w Warszawie spacyfikowano kilkunastotysięczną manifestację ruchów niepodległościowych (FMW, Solidarność Walcząca, Polska Partia Niepodległościowa), protestujących pod Pałacem Kultury i Nauki, gdzie odbywał się ostatni zjazd PZPR.

W trakcie konferencji na Uniwersytecie Gdańskim, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Federacji Młodzieży Walczącej, Oddział IPN w Gdańsku oraz Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, przedstawiono także relacje świadków z gorących wydarzeń w styczniu 1990 r. (Robert Kwiatek z FMW, ówczesny poseł Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego Czesław Nowak, archiwiści z gdańskiej oddziału Archiwum Państwowego) oraz zaprezentowano niepokazywany dotychczas film nakręcony przez Marka Fila, uczestnika okupacji budynku KW PZPR w Gdańsku. Zdjęcia z tego dokumentu uświadomiły wszystkim, że w istocie była to „wojna o akta”.

.

memento.org.pl

Obejrzyj galerię zdjęć z konferencji „Wojna o akta”

Możliwość komentowania Partia paliła, młodzież walczyła została wyłączona

%d blogerów lubi to: