70. rocznica Akcji pod Arsenałem

Posted in ■ aktualności, ■ historia, ■ odkłamujemy HISTORIĘ by Maciejewski Kazimierz on 26 marca 2013

Dokładnie 70 lat temu miała miejsce jedna z najważniejszych akcji zbrojnych Grup Szturmowych Szarych Szeregów. W trakcie akcji uwolniono 25 więźniów politycznych, przewożonych po przesłuchaniu z siedziby Gestapo przy alei Szucha 25 na Pawiak. Wydarzenia te przeszły do historii jako Akcja pod arsenałem.

Gdy w nocy z 18 na 19 marca 1943 r. Gestapo aresztowało komendanta Hufca Praga, Henryka Ostrowskiego ps. „Heniek”, w jego mieszkaniu znaleziono liczne materiały świadczące o jego działalności, wśród nich były prawdopodobnie notatki harcmistrza Jana Bytnara „Rudego”. Został on aresztowany wraz z ojcem 23 marca i natychmiast poddany brutalnemu przesłuchaniu na Pawiaku oraz w siedzibie Gestapo przy al. Szucha.

Gdy informacja o aresztowaniu „Rudego” dotarła do jego przyjaciół „Zośki” i „Alka” Informacja o aresztowaniu „Rudego” dociera do Tadeusza Zawadzkiego „Zośki” i Macieja Aleksego Dawidowskiego „Alka”, błyskawicznie zebrali oni grupę gotową do przeprowadzenia ataku na więźniarkę przewożącą Jana Bytnara późnym popołudniem z alei Szucha na Pawiak. Akcja, której nadano kryptonim „Meksyk I” została jednak odwołana, ponieważ w tak krótkim czasie nie udało się uzyskać zgody dowództwa Kedywu Komendy Głównej AK na jej przeprowadzenie.

Jednej z najważniejszych akcji zbrojnych w okupowanej Warszawie nadano kryptonim „Meksyk II”. Została ona przeprowadzona w piątek 26 marca 1943 pomiędzy 17.30 a 17.45. Zgodę na odbicie więźniów wydał na około pół godziny przed atakiem Jan Kiwierski „Lipiński” kwitując meldunek o planie ataku w niezwykle wymowny sposób. Wyrażając zgodę na przeprowadzenie akcji powiedział jedynie: „Trzaskać”.

W czasie akcji uwolniono harcmistrza Jana Bytnara „Rudego” oraz przewożonych wraz z nim innych więźniów politycznych. Całością akcji dowodził Stanisław Broniewski „Orsza”, a bezpośrednim atakiem kierował Tadeusz Zawadzki „Zośka”.

Podczas akcji i późniejszego odwrotu ulicą Długą w kierunku placu Krasińskich zostali śmiertelnie ranni Tadeusz Krzyżewicz „Buzdygan” oraz Maciej Aleksy Dawidowski „Alek”. Odbity „Rudy” zmarł 30 marca 1943 w Szpitalu Wolskim na skutek obrażeń zadanych przez gestapowców w czasie przesłuchania.

Akcja pod Arsenałem była pierwszą akcją uliczną zbrojnego podziemia i Szarych Szeregów o tak dużej skali przeprowadzoną w okupowanej Warszawie. W odwecie 27 marca 1943 na dziedzińcu Pawiaka Niemcy rozstrzelali 140 więźniów.

Wikipedia,niezalezna.pl
fot. Piotr Łuczuk

Reklama

Możliwość komentowania 70. rocznica Akcji pod Arsenałem została wyłączona

%d blogerów lubi to: