■■ Długa lista lokalnych TW … albo o wyborach 4 czerwca raz jeszcze ■■

Posted in ■ aktualności, ■ historia, ■ odkłamujemy HISTORIĘ by Maciejewski Kazimierz on 9 Czerwiec 2016

Słynny mityng wyborczy kandydatów KO „Solidarność” w hali dzierżoniowskiego OSiR-u z 8 maja 1989 roku, który zgromadził około 1000 uczestników, zabezpieczało 5 pracowników operacyjnych SB oraz 3 Tajnych Współpracowników: „Mały”, „Dociekliwy” i „Kaligula”. Obok wyżej wymienionych dużą aktywnością wykazali się wtedy TW „ Dębski”, „Belfer”, „Student”, „Karol”, „Antoni”, a jeśli było potrzeba, to informacjami służyli także TW „Góral”, „ Bronisław” czy „Zacisze”.

Kilka dni temu wspominaliśmy 27 rocznicę wyborów do tzw. „kontraktowego” sejmu. A ponieważ o „kontrakcie” wiemy już dużo więcej, niż wtedy, dlatego wydaje mi się, że warto do tamtych wydarzeń powrócić. Są one na tyle ważne, że do dziś podnoszą od razu poziom dyskusji, analiz, nadal dzielą i nadal różnią. Wspominając lato 1989 roku najczęściej wraca się wspomnieniem do wielkich miast, liderów obu stron. Bardzo rzadko natomiast pisze się i mówi o tym, co tu, lokalnie, rozpalało wtedy emocje i było w centrum zainteresowania. Kwestie wyborów czerwcowych w województwie wałbrzyskim przybliżyła już kilka lat temu Ewa Chabros, ja więc ograniczę się tylko do terenu naszego powiatu, osób znanych wtedy, a po części i dziś, wydarzeń, które słabiej już tkwią w pamięci.

Sprawa Obiektowa „Senat” została założona przez Wydział III SB Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Wałbrzychu w dniu 19 kwietnia 1989 roku. Decyzję podpisał ówczesny zastępca komendanta WUSW ds. SB – ppłk. Henryk Fennig. Wytyczne „w zakresie zabezpieczenia operacyjnego” wyborów przygotowane zostały do dnia 25 kwietnia 1989 roku i rozesłane do RUSW. A ponieważ Komitet Obywatelski „Solidarność” w Wałbrzychu utworzył swoje „filie” w kilku miastach województwa wałbrzyskiego, to dla lepszego rozeznania SB założyła odpowiednie podteczki dla tych lokalnych Komitetów Obywatelskich „S”. Szczęśliwym przypadkiem w zasobach IPN najlepiej zachowana i najpełniejsza jest właśnie podteczka dotycząca gmin naszego powiatu (bez Łagiewnik).

Najważniejszym zadaniem postawionym przez funkcjonariuszy SB swoim OZI (osobowym źródłom informacji) było rozpoznanie sytuacji związanej z przygotowaniem i prowadzeniem kampanii wyborczej i to zarówno przez stronę opozycyjno- solidarnościowa jak i koalicyjno-rządową. Oczywiście większą uwagę skupiono na działaczach KO „S”. Mieli zostać zidentyfikowani wszyscy członkowie komisji wyborczych i mężowie zaufania, a w szczególności „ekstremiści”, mogący stanowić szczególne zagrożenie dla komunistycznych kandydatów.

W dniu 10 maja 1989 roku w RUSW w Dzierżoniowie został opracowany „Ramowy plan zabezpieczenia kampanii wyborczej”. Zawierał on szczegółowy harmonogram kampanii wyborczej, przedstawiał liczbę, granice i siedziby obwodowych komisji wyborczych. Myślę, że warto przypomnieć choćby ilość miejskich i gminnych OKW. W Dzierżoniowie było ich 17, w Bielawie 14, w Pieszycach 10, w Piławie Górnej 3, w Niemczy 6, a w gminie Dzierżoniów 12.

KO „S” po ustaleniach z miejskimi i gminnymi komisjami wyborczymi otrzymał w każdej komisji 3 miejsca dla swoich kandydatów oraz gwarancję stanowiska wiceprzewodniczącego w każdej OKW. Omówiono także wstępnie sylwetki kandydatów KO „S” – na posłów: Jana Lityńskiego i Mariana Kowala i na senatorów – Włodzimierza Bojarskiego i Mieczysława Tarnowskiego. Rozdzielono zadania dla funkcjonariuszy SB i MO, przygotowano grafik dyżurów, szczególnie na dni 3-5 czerwca 1989 roku. W sumie na terenie sześciu gmin służbę pełniło w te dni 111 mundurowych funkcjonariuszy MO, 17 funkcjonariuszy operacyjnych MO, 14 funkcjonariuszy SB i 403 (!) funkcjonariuszy ORMO (czyli Ochotniczej Rezerwy MO). Wykorzystano 13 radiowozów oznakowanych, 2 operacyjne, 32 samochody prywatne i 31 radiotelefonów.

Pieczołowitą „opieką” otoczono księży i zakonnice, szczególnie w tych parafiach, które uznawane były za szczególnie „antyustrojowe”, z bielawska parafią Wniebowzięcia NMP, gdzie wikariuszem był duszpasterz Duszpasterstwa Ludzi Pracy a potem KO „S” – ks. Marian Kopko.

Najwięcej informacji przekazywały rzecz jasna OZI. Pod tym skrótem kryją się trzy kategorie informatorów SB: TW- tajni współpracownicy, KO- kontakty operacyjne, KS- kontakty służbowe. Przekazywane przez nich wiadomości stanowiły materiał do analiz i przygotowywania następnych posunięć przez funkcjonariuszy SB.

Wystarczy wspomnieć, że słynny mityng wyborczy kandydatów KO „S” w hali dzierżoniowskiego OSiR-u w dniu 8 maja 1989 roku, który zgromadził około 1000 uczestników, zabezpieczało 5 pracowników operacyjnych SB oraz 3 Tajnych Współpracowników: „Mały”, „Dociekliwy” i „Kaligula”, mający do dyspozycji samochód. Każdy z funkcjonariuszy SB miał „na kontakcie” kilku – kilkunastu OZI, z których informacji korzystał przez cały okres kampanii wyborczej. Obok wyżej wymienionych dużą aktywnością wykazali się wtedy TW „ Dębski”, „Belfer”, „Student”, „Karol”, „Antoni”, a jeśli było potrzeba to informacjami służyli także TW „ Góral”, „ Bronisław” czy „Zacisze”. Trzej ostatni mieli dobre rozeznanie w środowisku solidarnościowym z racji wykonywanej… pracy. Zapytacie Państwo czemu po 27 latach nie operuję nazwiskami, czy danymi pozwalającymi bez trudu zidentyfikować funkcjonariuszy i ich OZI. Bo staram się całościowo zmierzyć z tematem solidarnościowej historii lokalnej z lat 1980-89 w przygotowywanej publikacji, gdzie pomieszczę i te informacje. A ten tekst, pierwszy z cyklu, ma za zadanie przypomnieć i spróbować odtworzyć na podstawie faktów atmosferę tamtych, niezapomnianych dni i miesięcy…

Janusz Maniecki • zprawa.pl
fot. facebook

Advertisements

Comments Off on ■■ Długa lista lokalnych TW … albo o wyborach 4 czerwca raz jeszcze ■■